Wstaje nowy piękny dzień, choć szczyty okolicznych gór pozbywają się chmur, a w dolinach ściele się mgła. Praca podgoniona, więc czas opuścić naszą miejscówkę.
Pierwszym celem jest Zamek Argos. Zamek Argos, znany również jako twierdza Larisa (Kastro Larisa), to imponujący zespół fortyfikacji górujący nad miastem Argos. Jego położenie na stromym wzgórzu zapewniało doskonałą kontrolę nad okolicą oraz strategicznymi szlakami komunikacyjnymi już od starożytności. Z murów zamku rozciąga się szeroka panorama na równinę Argolidy oraz pobliskie stanowiska archeologiczne, co czyni to miejsce atrakcyjnym nie tylko historycznie, lecz także krajobrazowo.
Historia zamku jest wielowarstwowa i odzwierciedla burzliwe dzieje regionu. Najstarsze umocnienia istniały tu już w epoce antycznej, jednak obecny kształt twierdzy jest wynikiem kolejnych przebudów dokonywanych przez Bizantyjczyków, Franków, Wenecjan i Osmanów. Każda z tych kultur pozostawiła po sobie czytelne ślady w architekturze, od masywnych murów obronnych po bastiony i wieże dostosowane do rozwoju technik wojennych.
Wokół zamku rozlokowały się monastyry, pierwszy to Święty Monaster Świętej Mariny w Argos. To prawosławny klasztor poświęcony św. Marinie, który ma charakter pielgrzymkowy i jest związany z żywym kultem św. Mariny, czczonej w tradycji prawosławnej jako orędowniczka w chorobach, szczególnie u dzieci, oraz jako patronka osób cierpiących duchowo i fizycznie. Wierni przybywają tu, aby modlić się o uzdrowienie i wsparcie duchowe. Zabudowania klasztorne są skromne i harmonijnie wpisane w naturalny krajobraz okolicznych wzgórz. Centralnym punktem jest cerkiew klasztorna, w której znajdują się ikony św. Mariny oraz innych świętych prawosławnych.
Drugi klasztor to Święty klasztor Agioi Anargyroi. Poświęcony jest Świętym Anargyrom – bezinteresownym lekarzom, najczęściej identyfikowanym ze świętymi Kosmą i Damianem, którzy według tradycji leczyli chorych bez pobierania zapłaty. Wnętrze cerkwi zdobi ikonostas oraz ikony przedstawiające Świętych Anargyrów i inne postacie czczone w Kościele prawosławnym. W dniu święta Agioi Anargyroi przybywają tu pielgrzymi z Argolidy i innych regionów Grecji, prosząc o wstawiennictwo w sprawach zdrowia i pomyślności.
Kolejny klasztor to Panagia Katakekrymeni – Portokalousa. Świątynia znajduje się na zboczach wzgórza Larisa, tuż pod potężną starożytną twierdzą, i jest częściowo wykuta w skale. Nazwa „Katakekrymeni” oznacza „Ukrytą” lub „Schowaną” i odnosi się do położenia kościoła oraz jego formy architektonicznej – wnętrze w znacznej mierze stanowi naturalna grota skalna. Druga, potoczna nazwa „Portokalousa” bywa łączona z lokalną tradycją i okolicznymi drzewami pomarańczowymi, które przez stulecia rosły w tej części Argos. Świątynia ma korzenie bizantyjskie i jest zazwyczaj datowana na okres średniowiecza, choć miejsce to mogło mieć znaczenie kultowe już wcześniej. Wnętrze kościoła jest skromne, a jego największą wartość stanowi atmosfera ciszy i odosobnienia. Zachowały się tam fragmenty dawnych polichromii i ikon, świadczące o długiej ciągłości kultu maryjnego.
Na zboczach wzgórza Larisa warto też zobaczyć Sanktuaria Apollina Deiradiotisa i Ateny Oxyderkes. Należą do istotnych, choć dziś słabo zachowanych, miejsc kultu w starożytnym krajobrazie religijnym tego miasta.
Sanktuarium Apollina Deiradiotisa. Przydomek Deiradiotes wywodzi się od wzgórza Deiras, położonego na północny zachód od akropolu Argos (Larissy). Sanktuarium Apollina znajdowało się właśnie w tej strefie peryferyjnej miasta i miało charakter lokalnego ośrodka kultowego, silnie związanego z topografią miejsca. Apollo czczony był tu prawdopodobnie jako bóstwo opiekuńcze granic miasta oraz porządku wspólnoty obywatelskiej. Źródła antyczne sugerują, że kult ten mógł mieć także wymiar inicjacyjny lub związany z młodzieżą (efebami), co dobrze wpisuje się w dorycki charakter Argos i rolę Apollina jako boga ładu, dyscypliny i harmonii. Archeologicznie sanktuarium znane jest głównie z przekazów literackich i skromnych pozostałości architektonicznych.
Sanktuarium Ateny Oxyderkes .Atena Oxyderkes („O bystrym / ostrym spojrzeniu”) była w Argos czczona pod epitetem podkreślającym jej zdolność czuwania, przenikliwość i funkcję ochronną. Sanktuarium tej bogini lokalizuje się w obrębie miasta lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie, prawdopodobnie w miejscu o znaczeniu strategicznym lub symbolicznym. Kult Ateny Oxyderkes mógł wiązać się z ochroną polis, mądrością wojenną oraz czujnością wobec zagrożeń zewnętrznych. Epitet ten akcentował aspekt bogini jako strażniczki i doradczyni, a nie wyłącznie wojowniczki. Podobnie jak w przypadku Apollina Deiradiotisa, materialne pozostałości sanktuarium są ograniczone, a wiedza o nim opiera się na źródłach pisanych i analizie topografii sakralnej Argos.
Przyszła teraz pora na samo miasto Argos, które podziwialiśmy wcześniej ze wzgórza zamkowego.
Stanowisko archeologiczne Koszary Kapodistriasa. Kompleks koszar został wzniesiony w latach 1828–1829 z inicjatywy Ioannisa Kapodistriasa, pierwszego gubernatora niepodległej Grecji. Budynek zaprojektowano w duchu wczesnego klasycyzmu i pierwotnie służył jako koszary kawalerii nowo formującej się armii greckiej. Sam obiekt jest dziś uznawany za ważny zabytek architektury państwowej XIX wieku.
Badania archeologiczne prowadzone na terenie koszar ujawniły jednak, że miejsce to było użytkowane na długo przed epoką nowożytną. Pod fundamentami budynku odkryto pozostałości osadnictwa z epoki mykeńskiej, w tym przede wszystkim komorowe groby wykute w skale, charakterystyczne dla późnej epoki brązu (XVI–XII w. p.n.e.). Znaleziska z tych grobów – ceramika, wyposażenie grobowe oraz ślady praktyk pogrzebowych – dostarczyły istotnych informacji na temat organizacji społecznej i obyczajów funeralnych mykeńskiego Argos. W mniejszym zakresie zarejestrowano również relikty z okresów późniejszych, w tym klasycznego i hellenistycznego, co potwierdza ciągłość użytkowania tej części miasta na przestrzeni wielu stuleci.
Obecnie Koszary Kapodistriasa pełnią funkcję przestrzeni muzealno-wystawienniczej i kulturalnej, a samo stanowisko archeologiczne stanowi cenny przykład przenikania się historii nowożytnej Grecji z jej głęboką, prehistoryczną przeszłością.
Miejski Neoklasycystyczny Targ w Argos, to charakterystyczny obiekt architektoniczny miasta Argos w Grecji, wzniesiony na początku XX wieku. Budynek reprezentuje styl neoklasycystyczny, widoczny w symetrycznej kompozycji, wyraźnych osiach fasady oraz zastosowaniu klasycznych detali, takich jak kolumny, pilastry i gzymsy.
Targ zaprojektowano jako funkcjonalną, a zarazem reprezentacyjną przestrzeń handlową, służącą lokalnej społeczności. Jego pierwotnym przeznaczeniem był handel produktami spożywczymi i rzemieślniczymi, co wpisywało się w ideę miejskiego rynku jako centrum życia gospodarczego i społecznego. Solidna konstrukcja oraz przestronne wnętrza umożliwiały efektywną organizację stoisk i swobodny przepływ ludzi.
Obecnie obiekt ten jest postrzegany nie tylko jako miejsce o znaczeniu użytkowym, lecz także jako ważny element dziedzictwa kulturowego Argos, świadczący o modernizacji miasta w okresie nowożytnym oraz o silnych wpływach klasycznej tradycji architektonicznej w Grecji.
Na głównym placu miasta odbywa się też w dni powszednie targ, znajdziemy tu fontannę i kilka pomników.
Kawałek dalej stoi Cerkiew Świętego Piotra, Biskupa Argos, to jedna z najważniejszych świątyń prawosławnych w mieście. Kościół poświęcony jest św. Piotrowi z Argos, lokalnemu świętemu i biskupowi żyjącemu na przełomie IX i X wieku, znanemu z działalności charytatywnej, troski o ubogich oraz obrony prawosławnej wiary. Jest on uważany za patrona miasta Argos.
Świątynia ma charakter monumentalny i pełni funkcję katedry metropolitalnej. Została wzniesiona w stylu typowym dla nowoczesnej architektury bizantyjskiej, z wyraźną kopułą, masywną bryłą oraz elementami nawiązującymi do tradycyjnych form prawosławnych. Wnętrze zdobią ikony, freski oraz bogato rzeźbiony ikonostas, charakterystyczne dla greckiej tradycji cerkiewnej.
Cerkiew otacza Plac św. Piotra w Argos, to centralny i najbardziej reprezentacyjny plac miasta. Przestrzeń placu jest otwarta i uporządkowana, z wyraźnie zaznaczonymi ciągami pieszymi, zielenią oraz miejscami do odpoczynku. Wokół znajdują się kawiarnie, restauracje i sklepy, co sprawia, że plac tętni życiem przez cały dzień. Plac św. Piotra pełni także funkcję miejsca spotkań i wydarzeń publicznych — odbywają się tu lokalne uroczystości, obchody świąt, wydarzenia kulturalne oraz zgromadzenia mieszkańców. Łączy on w sobie elementy nowoczesnej przestrzeni miejskiej z historycznym charakterem Argos
Cerkiew Świętego Jana Chrzciciela jest prawosławną świątynią i stanowi ważny punkt życia religijnego lokalnej wspólnoty oraz element duchowego krajobrazu regionu Argolidy. Świątynia utrzymana jest w tradycji architektury bizantyjskiej, charakterystycznej dla Greckiego Kościoła Prawosławnego. Jej wnętrze zdobi ikonostas z ikonami wykonanymi zgodnie z kanonami prawosławnej ikonografii, a także polichromie i elementy dekoracyjne podkreślające sakralny charakter miejsca. Cerkiew jest poświęcona św. Janowi Chrzcicielowi, jednemu z najważniejszych świętych w tradycji chrześcijańskiej, czczonemu jako prorok i poprzednik Chrystusa.
Criterion w Argos to pozostałość budowli funkcjonującej w okresie od VI do III wieku p.n.e., która pełniła funkcję sądu lub miejsca rozpraw sądowych — w analogii do Ateńskiego Areopagu. Leży na południowo‑zachodniej stronie starożytnego Argos, u stóp wzgórza Larisa. Okres funkcjonowania to głównie VI–III w. p.n.e. — czas klasyczny i hellenistyczny. Zachowały się tu fundamenty z kamienia, fragmenty murów i drobne struktury architektoniczne. W epoce rzymskiej, za panowania cesarza Hadriana, w miejscu tym zbudowano również fontannę, do której doprowadzono wodę z akweduktu Hadriana.
Relief des Reiters w Argos to starożytny grecki relief, który przedstawia jeźdźca na koniu. Pochodzi prawdopodobnie z okresu klasycznego (V–IV w. p.n.e.). Relief ten jest jednym z przykładów sztuki greckiej, w której zwraca się uwagę na dynamikę ruchu oraz proporcje postaci. Na reliefie widać jeźdźca w ruchu, często z lekkim nachyleniem ciała, co podkreśla naturalizm i realizm sceny. Koń jest przedstawiony w dynamicznej pozie, a detale, takie jak muskulatura zwierzęcia czy szaty jeźdźca, ukazują kunszt rzeźbiarza i jego umiejętność oddania anatomii oraz napięcia mięśniowego.
Starożytny Teatr w Argos ma swoje początki w okresie klasycznym, a jego późniejsze modyfikacje i rozbudowy sięgają czasów hellenistycznych i rzymskich. Teatr został wybudowany na wzgórzu, co pozwalało wykorzystać naturalne nachylenie terenu do konstrukcji widowni (theatron). Składał się z półkolistej widowni (cavea), orchestra – przestrzeni dla chóru – oraz sceny (skene), która w późniejszym okresie była rozbudowywana w stylu rzymskim. W starożytności mógł pomieścić około 20–25 tysięcy widzów, co czyniło go jednym z większych teatrów greckich. Teatr pełnił zarówno funkcje rozrywkowe, jak i społeczne – odbywały się tu przedstawienia dramatów, komedii, a także uroczystości religijne i obrzędy ku czci bogów, zwłaszcza Zeusa i Dionizosa. Obecnie zachowały się przede wszystkim fundamenty i część kamiennych siedzeń.
Starożytna Agora w Argos to jedno z najważniejszych miejsc archeologicznych w Grecji. Agora w starożytności pełniła funkcję centralnego placu publicznego – była miejscem zgromadzeń obywateli, targów, a także wydarzeń religijnych i politycznych. W Argos agorę otaczały różne budowle użyteczności publicznej, w tym stoje (kolumnady), świątynie oraz budynki administracyjne. Na jej terenie odnaleziono pozostałości marmurowych kolumn, fragmenty fundamentów świątyń oraz mozaiki, które świadczą o bogactwie i znaczeniu miasta w czasach klasycznych i hellenistycznych.
Świątynia K w Argos to pojęcie archeologiczne odnoszące się do niezindyfikowanej w pełni świątyni starożytnej. Znajduje się ono w obrębie stanowiska archeologicznego w centrum starożytnego Argos i opisane jest w literaturze archeologicznej jako „Temple K” nazwa ta jest technicznym oznaczeniem tymczasowym stosowanym przez archeologów, dopóki nie uda się jednoznacznie określić, jakiej bogini albo bóstwu była poświęcona. Najstarsza faza budowli datowana jest na IV wiek p.n.e., choć możliwe, że wcześniejsza świątynia stała tu już w V wieku p.n.e. Rozbudowy i renowacje przeprowadzono również w III i II w. p.n.e. oraz w I w. n.e. (czyli już w okresie rzymskim).
Stoa hellenistyczna w Argos to kolumnadowa budowla z okresu hellenistycznego (IV–I w. p.n.e.), pełniąca funkcję publicznego miejsca spotkań, handlu lub odpoczynku dla mieszkańców i podróżnych. Charakterystyczna dla niej jest długa, prostokątna hala z kolumnadą po jednej lub obu stronach, przykryta dachem, co pozwalało na korzystanie z niej niezależnie od pogody. W Argos stoa była częścią życia społecznego i gospodarczego, często sąsiadowała z agorą lub innymi budowlami użyteczności publicznej. W jej architekturze widoczne są cechy okresu hellenistycznego: smukłe kolumny, proporcjonalność, symetria oraz staranne wykończenie detali architektonicznych, które łączyły funkcjonalność z estetyką.
Świątynia Izydy w Argos to niewielkie stanowisko archeologiczne, gdzie w okresie rzymskim istniał sanktuarium poświęcone bogini Izydzie (Isis), egipskiej bogini macierzyństwa, magii i opiekunki żeglarzy oraz władzy królewskiej. Kult Izydy rozprzestrzenił się w basenie Morza Śródziemnego w epoce hellenistycznej i rzymskiej, często przenikając do greckich i rzymskich miast wraz z wymianą kulturową i handlową.
Na terenie Argos odkryto pozostałości struktury z cegły i kamienia, przypisywane świątyni lub sanktuarium Izydy z okresu rzymskiego, prawdopodobnie datowane na III wiek n.e. (choć dokładna chronologia nie jest dobrze znana). Budowla ta została odsłonięta podczas wykopalisk w obrębie starożytnego miasta, a jej fragmenty wskazują na obecność niszy w ścianie, która mogła służyć jako miejsce kultu bóstwa. Ruiny są obecnie częściowo zarośnięte i zabezpieczone ogrodzeniem, co utrudnia ich bezpośredni dostęp.
Wczesnochrześcijańska Bazylika w Argos to zabytkowy kościół wzniesiony w okresie wczesnego chrześcijaństwa, prawdopodobnie między IV a VI wiekiem n.e., w mieście Argos w Grecji. Jest to jeden z przykładów wczesnochrześcijańskiej architektury sakralnej na Peloponezie, ukazujący stopniowe przejście od tradycyjnych form rzymskich do nowego stylu chrześcijańskiego.
Bazylika miała typową dla tego okresu strukturę: była budowlą prostokątną z nawą główną i bocznymi, oddzielonymi kolumnami, z apsydą na końcu, w której znajdował się ołtarz. Wnętrze często zdobiły mozaiki i freski przedstawiające motywy religijne, choć w Argos zachowały się jedynie fragmenty tych dekoracji. Budowla była miejscem zgromadzeń liturgicznych i centralnym punktem życia chrześcijańskiej społeczności miasta.
Bazylika w Argos jest ważna nie tylko ze względu na swoje znaczenie religijne, lecz także historyczne i archeologiczne, gdyż dostarcza informacji o wczesnochrześcijańskiej urbanistyce, sztuce sakralnej oraz rozwoju wspólnot chrześcijańskich w Grecji.
Kościół Świętych Konstantyna i Heleny w Argos to zabytkowa świątynia prawosławna. Jest poświęcona cesarzowi Konstantynowi Wielkiemu i jego matce Helenie, którzy są czczeni w tradycji chrześcijańskiej jako święci za swoje zasługi w szerzeniu chrześcijaństwa. Architektura kościoła łączy elementy typowe dla tradycyjnych greckich cerkwi prawosławnych, takie jak kopuły, ikonostas oraz bogato zdobione wnętrza z freskami przedstawiającymi sceny biblijne i wizerunki świętych.
Ostatnią już dziś atrakcją jest Akropol mykeński w Midei. To starożytne stanowisko archeologiczne, należące do epoki mykeńskiej (ok. XIV–XII w. p.n.e.). Midea była jednym z ważniejszych centrów mykeńskich, obok Myken i Tirynsu, pełniąc funkcję zarówno obronną, jak i administracyjną.
Akropol znajduje się na wzniesieniu, co zapewniało strategiczną kontrolę nad okolicznymi terenami i drogami handlowymi. Jego zabudowa obejmowała masywne mury obronne z kamieni łamanych i tzw. cyklopowych bloków, charakterystyczne dla architektury mykeńskiej. W obrębie akropolu odkryto pozostałości budynków mieszkalnych i pałacowych, magazynów oraz prostych fortyfikacji.
Archeolodzy zwracają uwagę na podobieństwa Midei do innych mykeńskich ośrodków pałacowych – plan urbanistyczny wskazuje na hierarchiczne rozdzielenie przestrzeni, z centrum władzy i strefą mieszkalną dla wyższych warstw społecznych. Znalezione artefakty, takie jak ceramika, narzędzia czy fragmenty broni, świadczą o znaczeniu Midei w handlu i wojskowości epoki mykeńskiej.
Pod Akropolem w Midei zatrzymaliśmy się też na nocleg. Co prawda z półki na której stoimy nie widać akropolu, ale i tak na widoki nie mamy co narzekać.
Koty wypuszczone, brykają po łące i drzewach. Nagle słyszę, że coś chrobocze pod maską silnika. Idę ją otworzyć, a tam dwa kocmołuchy siedzą na silniku umorusane w oleju. Wchodzą cholery jedne od dołu.
Dziś na obiadek Kasia wyczarowała zupę szczawiową. Szczaw mamy w słoiczku od Grażyny i Leszka, a śmietanę udało nam się niedawno kupić w ukraińskim sklepie, taką na wagę, czterdziestkę.
Odkryj więcej z Czas na Life
Zapisz się, aby otrzymywać najnowsze wpisy na swój adres e-mail.