Nafplio

Już od rana z niepokojem obserwowałem radar pogodowy. Idzie na nas burza, a my stoimy prawie na czubku jedynego wzgórza w okolicy 😉 Po 7 już nie mam wątpliwości, że przejdzie nad nami. Budzę Kasię i zjeżdżamy na dół do wioski w bardziej bezpieczne miejsce 😉 Gdy szykujemy śniadanie pojawiają się pierwsze wyładowania i zaczyna lać. To mamy 1,5 godziny na śniadanie i kawę, zanim przejdzie to wszystko.

Gdy już przestało padać idziemy zobaczyć mykeński cmentarz w Dendrach. To jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych epoki mykeńskiej w Grecji. Cmentarz był użytkowany głównie w późnej epoce brązu, około XV–XIII wieku p.n.e. Składa się z zespołu grobów typu tholoi (grobowce kopułowe) oraz grobów komorowych wykutych w skale. Najbardziej znanym obiektem jest monumentalny grobowiec tholos, charakteryzujący się długim korytarzem wejściowym (dromos) oraz okrągłą komorą grobową przykrytą kopułą pozorną. Tego typu architektura była typowa dla elit mykeńskich i świadczy o wysokim poziomie zaawansowania technicznego oraz organizacji społecznej.

Stanowisko w Dendrach zasłynęło także z wyjątkowych znalezisk ruchomych. Najsłynniejszym z nich jest tzw. pancerz z Dendry – niemal kompletny brązowy pancerz datowany na ok. XV wiek p.n.e., uważany za jeden z najstarszych przykładów pełnej zbroi płytowej w Europie. Oprócz niego odkryto broń, biżuterię, naczynia oraz inne przedmioty grobowe, które dostarczają cennych informacji o wojskowości, rytuałach pogrzebowych i statusie społecznym Mykeńczyków.

Gdzieś daleko na horyzoncie słońce oświetla szczyty gór pokryte śniegiem, a my jedziemy do następnego grobowca.

Sklepiony grobowiec w Tirynsie, to monumentalna budowla grobowa z epoki mykeńskiej, datowana na późną epokę brązu (ok. XIV–XIII w. p.n.e.), zlokalizowana w pobliżu cytadeli w Tirynsie na Peloponezie, w Grecji. Grobowiec należy do typu tholos, charakterystycznego dla kultury mykeńskiej. Ma plan kolisty i został wzniesiony z dużych, starannie obrobionych bloków kamiennych układanych w technice pozornego sklepienia (kolejne warstwy kamieni wysuwają się ku środkowi, aż do zamknięcia kopuły). Wnętrze pierwotnie przykrywała wysoka, kopułowa konstrukcja, symbolizująca prestiż i władzę pochowanych tam osób.

Do komory grobowej prowadzi długi, otwarty korytarz zwany dromos, zakończony monumentalnym wejściem (stomion). Całość była pierwotnie przykryta ziemnym nasypem, przez co grobowiec sprawiał wrażenie wzgórza. Sklepiony grobowiec w Tirynsie interpretowany jest jako miejsce pochówku elit rządzących, prawdopodobnie członków dynastii królewskiej lub arystokracji związanej z pobliską twierdzą. Choć większość wyposażenia grobowego nie zachowała się (z powodu rabunków już w starożytności), sama konstrukcja stanowi ważne świadectwo zaawansowanej inżynierii i organizacji społecznej Mykeńczyków. Obiekt ten, podobnie jak słynny Skarbiec Atreusza w Mykenach, podkreśla znaczenie Tirynsu jako jednego z kluczowych ośrodków cywilizacji mykeńskiej.

Teraz jedziemy do Tyryns. To starożytne miasto mykeńskie położone w Argolidzie, na Peloponezie w Grecji, niedaleko współczesnego Nafplio. Był to jeden z najważniejszych ośrodków cywilizacji mykeńskiej, rozwijający się głównie w II tysiącleciu p.n.e. Najbardziej charakterystycznym elementem Tyrynsu są monumentalne mury cyklopowe, zbudowane z ogromnych, nieobrobionych bloków kamiennych. Według starożytnych Greków tak potężne konstrukcje mogły wznieść jedynie mityczne cyklopy. Mury te chroniły akropol z pałacem władcy, który pełnił funkcję politycznego, administracyjnego i religijnego centrum miasta.

Tyryns jest silnie związany z mitologią grecką. To właśnie z tym miastem tradycja łączy postać Heraklesa (Herkulesa), który miał służyć królowi Eurysteuszowi, władcy Tyrynsu, wykonując swoje słynne dwanaście prac. Ośrodek podupadł około XII wieku p.n.e., wraz z kryzysem cywilizacji mykeńskiej. Pomimo późniejszego, ograniczonego osadnictwa, miasto nigdy nie odzyskało dawnego znaczenia. Dziś stanowisko archeologiczne Tyrynsu jest wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i stanowi ważne źródło wiedzy o architekturze oraz organizacji społecznej epoki mykeńskiej.

Teraz ostatni punkt dnia miasto Nafplio. Parkujemy przy porcie i idziemy na spacer. Cumuje tutaj potężny jacht pod banderą brytyjską, który aż kipi luksusem.

Nafplio to malownicze miasto portowe położone we wschodniej części Peloponezu, nad Zatoką Argolidzką. Uważane jest za jedno z najpiękniejszych miast Grecji, łączące bogatą historię z wyjątkową architekturą i nadmorskim krajobrazem. Miasto było pierwszą stolicą nowożytnej Grecji w latach 1828–1834, co do dziś znajduje odzwierciedlenie w jego zabytkach i układzie urbanistycznym. Nafplio przez wieki znajdowało się pod panowaniem Wenecjan, Turków osmańskich oraz na krótko Francuzów, dzięki czemu jego zabudowa ma wyraźnie wenecki charakter, z elementami osmańskimi i neoklasycznymi.

Najbardziej rozpoznawalnym symbolem miasta jest twierdza Palamidi, wznosząca się wysoko nad Nafplio. Można się do niej dostać, pokonując słynne 999 schodów lub dojechać samochodem. Z murów twierdzy rozciąga się imponujący widok na miasto i morze. Drugą charakterystyczną budowlą jest forteca Bourtzi, położona na niewielkiej wysepce w porcie. Stare Miasto zachwyca wąskimi brukowanymi uliczkami, kolorowymi kamienicami, placami z kawiarniami oraz eleganckimi rezydencjami. Warto zwrócić uwagę na Plac Syntagma, otoczony ważnymi budynkami historycznymi, takimi jak dawny parlament czy meczet przekształcony w salę koncertową.

Jeszcze w porcie można zobaczyć zabytkową linię kolei wąskotorowej i dawny skład. Była ona częścią dawnej sieci kolei wąskotorowych, które od końca XIX wieku łączyły Nafplio z Argos oraz innymi miastami regionu, odgrywając istotną rolę w transporcie pasażerskim i towarowym. Linia powstała w okresie intensywnego rozwoju infrastruktury kolejowej w Grecji i miała przede wszystkim znaczenie gospodarcze: umożliwiała przewóz produktów rolnych (m.in. cytrusów, oliwy i zbóż) z żyznych terenów Argolidy do portu w Nafplio, a także ułatwiała przemieszczanie się mieszkańców. Ze względu na wąski rozstaw torów kolej ta była tańsza w budowie i lepiej dostosowana do ukształtowania terenu niż linie normalnotorowe. Choć ruch kolejowy został wstrzymany w drugiej połowie XX wieku, do dziś w Nafplio i jego okolicach można odnaleźć materialne ślady tej linii: fragmenty torowisk, nasypy, a także dawne budynki infrastruktury kolejowej, w tym niewielkie stacje i magazyny. Stanowią one cenne świadectwo epoki, w której kolej była kluczowym czynnikiem rozwoju regionalnego.

Twierdzę Palamidi zwiedzaliśmy już osiem lat temu, więc podziwiamy sobie ją tylko z dołu.

W pierwszej kolejności, starymi uliczkami kierujemy się do Akronauplia, która jest na mniejszym wzgórzu niż Twierdza Palamidi.

Jeszcze przed murami Akronaupli natrafiamy na katolicki Kościół Przemienienia Zbawiciela. To niewielka, lecz historycznie znacząca świątynia położona w centrum starego miasta. Kościół został wzniesiony w okresie panowania frankijskiego, najprawdopodobniej w XIII wieku, i stąd pochodzi jego potoczna nazwa „Frankokklesia”, czyli „kościół Franków”. Służył on katolickiej społeczności zachodnioeuropejskiej zamieszkującej miasto w czasach krzyżowców oraz później pod rządami weneckimi. Przez wieki świątynia przechodziła liczne zmiany i adaptacje, odzwierciedlające burzliwą historię Nafplio, które znajdowało się kolejno pod panowaniem frankijskim, weneckim i osmańskim. Architektura kościoła jest skromna i surowa, typowa dla średniowiecznych świątyń zachodnich. Budowla wzniesiona jest z kamienia, z prostą bryłą i ograniczoną dekoracją, co podkreśla jej obronno-użytkowy charakter.

Teraz przed nami Akronauplia. To najstarsza część umocnień miasta Nafplio, położona na skalistym półwyspie wysuniętym w Zatokę Argolidzką. Stanowiła pierwotny akropol miasta i była zamieszkana już w starożytności, a jej znaczenie obronne utrzymywało się przez wiele kolejnych epok. Fortyfikacje Akronauplii były rozbudowywane przez różnych władców: Bizantyjczyków, Franków, Wenecjan oraz Turków osmańskich. Każda z tych potęg pozostawiła po sobie wyraźne ślady w architekturze murów obronnych, baszt i bram, dzięki czemu miejsce to stanowi cenne świadectwo wielowarstwowej historii regionu.

W czasach nowożytnych Akronauplia pełniła m.in. funkcję twierdzy wojskowej oraz więzienia politycznego, szczególnie w pierwszej połowie XX wieku. Dziś nie ma już znaczenia militarnego, lecz jest ważnym punktem historycznym i widokowym. Z murów Akronauplii rozciąga się szeroka panorama Nafplio, portu oraz morza, z widokiem na twierdzę Bourtzi i wzgórze Palamidi. Obszar ten jest częściowo udostępniony do zwiedzania i stanowi spokojniejszą alternatywę dla bardziej znanych atrakcji miasta, pozwalając lepiej zrozumieć jego długą i złożoną historię.

Teraz ciekawy spacer trasą wokół skalistego półwyspu wysuniętego w Zatokę Argolidzką. Trasa prowadzi przez skalny łuk zwany Arvantias.

Wchodzimy z powrotem w mury starego miasta i przed nami Kościół Panagia. To jeden z najstarszych i najbardziej charakterystycznych kościołów w historycznym centrum Nafplio. Świątynia znajduje się w pobliżu placu Syntagma, i stanowi ważny element dziedzictwa religijnego oraz kulturowego miasta. Jej początki sięgają okresu bizantyjskiego, choć obecny wygląd jest efektem licznych przebudów i restauracji przeprowadzanych na przestrzeni wieków, szczególnie w czasach panowania weneckiego i osmańskiego.

Kościół poświęcony jest Matce Bożej (Panagia), która w tradycji prawosławnej zajmuje centralne miejsce jako opiekunka i orędowniczka wiernych. Architektonicznie świątynia łączy elementy bizantyjskie z późniejszymi wpływami zachodnimi. Wnętrze zdobi bogato rzeźbiony ikonostas, a także ikony i polichromie charakterystyczne dla prawosławnej sztuki sakralnej.

Kawałek dalej, na placu Filellinon znajduje się kolejna świątynia, kościół Agios Nikolaos. Kościół został wzniesiony w XVIII wieku, w okresie panowania weneckiego, a jego architektura nosi wyraźne ślady wpływów zachodnioeuropejskich, co odróżnia go od typowych greckich świątyń prawosławnych. Budowla jest jednonawowa, o prostej, harmonijnej bryle, z kamiennymi murami i skromną fasadą. Charakterystycznym elementem jest dzwonnica, która stanowi ważny punkt orientacyjny w tej części starego miasta.

Wnętrze kościoła zdobi tradycyjny ikonostas z ikonami przedstawiającymi św. Mikołaja – patrona żeglarzy i podróżnych – oraz innych świętych czczonych w Kościele prawosławnym. Ikony i dekoracje, choć niezbyt bogate, tworzą atmosferę skupienia i duchowej ciszy. Świątynia przez wieki pełniła istotną rolę w życiu lokalnej społeczności, zwłaszcza w okresach burzliwej historii miasta.

Plac Syntagma w Nafplio jest najważniejszym i historycznym placem w mieście, stanowiąc jego centrum życia społecznego i turystycznego. Syntagma znaczy „Konstytucja” – podobnie jak w innych greckich miastach nazwa ta nawiązuje do dążeń Greków do ustrojowych zmian w XIX wieku. Plac nosił różne nazwy w przeszłości: „Platanos” (od dużego platanu w centrum), „Ludwig Square” (od imienia ojca króla Otto), zanim przyjęto nazwę Syntagma. Plac jest przestronny, wykłada go jasny marmur, który odbija światło słoneczne i wieczorne latarnie. Otaczają go piękne budynki w stylu neoklasycznym, które nadają mu elegancji i historycznego charakteru.

Wokół placu znajduje się wiele ważnych historycznych budynków i miejsc. Archeologiczne Muzeum Nafplio, mieszczące się w potężnym budynku dawnego arsenału weneckiego z 1713 r. Jest jednym z najważniejszych muzeów w Grecji, poświęconych historii i archeologii regionu Argolidy. Muzeum prezentuje bogate zbiory archeologiczne z okresu od prehistorii po późną starożytność, ze szczególnym uwzględnieniem czasów klasycznej Grecji. Wśród eksponatów znajdują się m.in.: ceramika, rzeźby, monety, narzędzia codziennego użytku, a także przedmioty znalezione podczas wykopalisk w okolicach Nafplio, Tirynsu i Myken. Szczególne miejsce w kolekcji zajmują artefakty związane z kulturą mykeńską, w tym wyroby ze złota i brązu, które pokazują wysoki poziom rzemiosła epoki brązu.

Trianon znany przede wszystkim pod nazwą „Stary Meczet” (Παλαιό Τζαμί) i jest jednym z najstarszych zachowanych przykładów architektury osmańskiej w Nafplio. Trianon został zbudowany prawdopodobnie pod koniec XVI lub na początku XVII wieku, w czasie pierwszej osmańskiej okupacji Peloponezu. W okresie panowania Wenecji (od 1687) budynek był przekształcony w kościół katolicki pod wezwaniem św. Antoniego z Padwy. Po ponownym przejęciu miasta przez Osmanów (1715) ponownie służył jako meczet. Po odzyskaniu niepodległości przez Grecję budynek miał różne zastosowania: m.in. szkołę ludową i sąd miejskiz; później w XIX wieku był teatrem i salą muzyczną. W XX wieku obiekt funkcjonował jako kino pod nazwą Trianon — od tej nazwy pochodzi jego współczesna nazwa.

Kawałek dalej znajdziemy Muzeum Wojny. To oddział Muzeum Wojny z Aten, otwarty w 1988 roku. Znajduje się w historycznym budynku, który w latach 1828–1834 mieścił pierwszą Grecką Szkołę Kadetów. W neoklasycznym, dwupiętrowym budynku z końca XVIII wieku, który jest przykładem architektury tego okresu i został odrestaurowany, aby służyć jako przestrzeń wystawowa. Wystawa muzealna została zorganizowana chronologicznie i tematycznie, obejmując główne konflikty, w których uczestniczyli Grecy od XIX do połowy XX wieku.

Vouleftiko w Nafplio to charakterystyczny budynek na placu Syntagma, który ma szczególne znaczenie w historii nowożytnej Grecji. Nazwa „Vouleftiko” pochodzi od greckiego słowa vouli — parlament. Budynek został wzniesiony około 1730 roku podczas drugiej tureckiej okupacji Nafplio jako meczet (znany jako Agha Pasha Mosque) z dużą kopułą i typowymi cechami architektury osmańskiej. Po wyzwoleniu miasta od Turków, od jesieni 1825 do wiosny 1826 roku właśnie w tym budynku mieścił się pierwszy grecki parlament (Provisional Administration), stąd jego obecna nazwa „Vouleftiko”. Po okresie parlamentarnej działalności budynek pełnił różne role — m.in. działała tu szkoła, część pomieszczeń była używana jako więzienie, a także odbywały się ważne procesy sądowe, np. procesy przywódców wojny o niepodległość Grecji. Obecnie Vouleftiko jest odrestaurowany i wykorzystywany jako centrum konferencyjne i kulturalne (wydarzenia, wykłady, seminaria), a na parterze mieści się Miejska Galeria Sztuki Nafplio z kolekcją dzieł współczesnych artystów.

Krótka przerwa na piwo 🙂

Lecimy dalej i kościół św. Spyrydona. To historyczna świątynia prawosławna położona w starej części miasta Nafplio. Został zbudowany w 1702 roku w okresie drugiej weneckiej okupacji i sfinansowany przez lokalną braterstwo prawosławnych mieszkańców miasta. Jest to niewielki, jednonawowy kościół z kopułą i odrębną dzwonnicą dobudowaną w 1853 roku. Wnętrze świątyni zdobią liczne ikony i malowidła ścienne. Na kopule znajduje się fresk, przedstawiający Pierwszy Sobór Ekumeniczny w Nicei, w którym – według tradycji – brał udział św. Spyrydon. Na zachodniej ścianie znajduje się także wyjątkowa ikona św. Barbary, związana z ocaleniem miasta podczas epidemii dżumy w 1928 roku.

Kościół Agia Sofia to mała, historyczna świątynia prawosławna położona w starym mieście. Uważany jest za jeden z najstarszych zachowanych kościołów w mieście, przypuszczalnie sięgający okresu bizantyjskiego (najwcześniejsze ślady budowy mogą pochodzić nawet z XI–XII wieku) ze względu na elementy architektoniczne w stylu bizantyjskim obecne w konstrukcji. Świątynia ma niewielką bryłę z kopułą i jest cennym przykładem tradycyjnej architektury religijnej tamtego okresu. Jej konstrukcja charakteryzuje się typem małego, kopułowego kościoła – co jest typowe dla niektórych średniowiecznych kościołów w Grecji.

W czasach panowania tureckiego (XVI–XVIII w.) chrześcijanom często zakazywano odprawiania nabożeństw w obrębie miejskich murów, a Agia Sofia była przez pewien czas jedyną świątynią, w której mieszkańcy mogli legalnie praktykować swoją wiarę – dzięki zgodzie Hassan Paszy ok. 1779–1780 r. Po wyzwoleniu Nafplio spod panowania osmańskiego (1821–1822) kościół został odnowiony w 1825 roku z funduszy lokalnych dobroczyńców i kontynuował funkcję miejsca kultu chrześcijańskiego.

Nafplio to nie tylko kościoły, ale i urokliwe małe kapliczki. Kaplica Agioi Taxiarches czyli Święci Archaniołowie bardziej przypomina mały domek niż kaplicę i odnosi się do Archaniołów Michała i Gabriela.

I ostatni sakralny obiekt to Katedra Świętego Jerzego. To jeden z najważniejszych i najstarszych kościołów w Nafplio. Uważany jest za główną świątynię miasta i był jego katedrą w czasach, gdy Nafplio było stolicą nowo powstałego państwa greckiego w XIX wieku. Kościół został wzniesiony w początkach XVI wieku za panowania Wenecjan w czasie pierwszej weneckiej okupacji Nafplio. W okresie tureckim budowla była dwukrotnie przekształcana w meczet, by po odzyskaniu miasta przez Greków znów powrócić do funkcji chrześcijańskiej.

Architektonicznie świątynia reprezentuje styl bazylikowy z kopułą i wnętrzem bogato zdobionym malowidłami i freskami. Wśród dekoracji znajdują się m.in. kopia „Ostatniej Wieczerzy” Leonarda da Vinci oraz liczne ikony i wizerunki świętych. Wnętrze świątyni ma także znaczenie historyczne: znajduje się tam tron pierwszego króla Grecji, Ottona, który – po przybyciu do Nafplio w 1833 roku – uczestniczył w liturgiach. Katedra odegrała kluczową rolę w najnowszej historii Grecji. W jej murach odbywały się funeralia ważnych postaci, takich jak Demetriusz Ypsilantis, a także uroczystości związane z początkiem nowego państwa.

Na mieście jakoś żadna knajpa z jedzeniem nam nie podpasowała, więc po powrocie na szybko odgrzaliśmy polskie pierogi, które udało nam się niedawno kupić w ukraińskim sklepie.