Grecka La Mancha

Rano udaliśmy się do wioski Pythion zobaczyć ruiny zamku w regionie Wschodniej Macedonii i Tracji. Zamek został wzniesiony w okresie bizantyjskim przez Ιωάννης VI Καντακουζηνός (John VI Kantakouzenos), zanim został koronowany na cesarza — szacuje się jego budowę na lata ok. 1330-1340. ełnił rolę zarówno rezydencji jak i warowni w trakcie wojny domowej przeciwko Ιωάννης V Παλααιολόγος (John V Palaiologos). Bizantyjska kontrola nie trwała długo — zamek był jednym z pierwszych, które podbiła Imperium Osmańskie w Europie. Zamek ma także znaczenie symboliczne: jest miejscem związanym z okresem greckiej rewolucji oraz postacią patriarchy Κύριλλος Γ΄ (Kyrillos VI), który został stracony w 1821 roku i pochowany w tej okolicy. Zamek był niestety zamknięty, więc zobaczyliśmy go sobie tylko zza bramy, ale w wiosce uzupełniliśmy sobie przy okazji zapas wody.

Teraz skierowaliśmy się do miasta Didimoticho. Yo niewielkie miasto w północno-wschodniej Grecji, w regionie Tracja Zachodnia, blisko granicy z Turcją. Didimoticho ma długą i bogatą historię, sięgającą czasów starożytnych. W starożytności w jego okolicach znajdowało się miasto Plotinopolis, założone przez cesarza rzymskiego Trajana na cześć jego żony Plotiny. W średniowieczu Didimoticho było ważnym ośrodkiem bizantyjskim — znane jako Demotika lub Didymoteichon. W XIV w. pełniło nawet funkcję stolicy Bizancjum przez krótki okres panowania cesarza Jana VI Kantakuzena. Miasto zostało zajęte przez Turków osmańskich w 1361 roku, stając się jednym z pierwszych miast bizantyjskich, które znalazły się pod ich panowaniem w Europie.

Zwiedzanie rozpoczynamy od katedry Panagia Eleftherotria („Παναγία Ελευθερώτρια” – Matka Boża Wyzwolicielka). Kościół został opisany jako „ten, który zmienił wygląd Didymoteicho”. Wnętrze zachwyca detalami architektonicznymi i artystycznymi: złocony ikonostas, mozaiki, freski. Ikonostas pokryty złotem („επιχρυσωμένο τέμπλο”) długości 30 m i wysokości 5,5 m. Mozaiki w kopule wykonane przez Παύλος Σαρφάτης, ze szkła sprowadzonego z Murano we Włoszech. reski we wnętrzu wykonane przez malarza Ιωάννης Σαρσάκης.

Koło kościoła można też zobaczyć Burial Monument-Mausoleum Oruç Pasha. To Mauzoleum nazywane przez miejscowych „Pyrostia” lub „Trípodas”. To zabytkowy, osmański grobowiec pochodzący z XV wieku. Znajduje się na skraju dużego muzułmańskiego cmentarza, za ratuszem miasta, i wyróżnia się charakterystyczną, prostą bryłą oraz arkadową konstrukcją. Grobowiec przypisywany jest Oruçowi Paszy dowódcy i beylerbeyi Anatolii za czasów sułtana Murada II — który prowadził istotne prace budowlane w Didymoteicho. W obrębie mauzoleum znaleziono też ślady pochówków; w 1989 roku odkryto w kryptach szczątki męskie ułożone w sposób wskazujący na muzułmański zwyczaj grzebania.

Niestety wielki meczet jest obecnie w remoncie i obstawiony rusztowaniami, więc za wiele nie zobaczyliśmy. jego budowę rozpoczęto pod panowaniem sułtana Bayezid I („Yıldırım” – Piorun) — księga podróżnicza — 17-wiecznego podróżnika Evliya Çelebi wskazuje, że budowa zaczęła się za jego panowania (1389-1402) ale została przerwana. Budowę dokończono za czasów sułtana Mehmed I (1413-1421) i uroczyście otwarto w marcu 1420 roku, co potwierdza inskrypcja nad głównym wejściem. Meczet jest jednym z najwcześniejszych obiektów muzułmańskich w Europie, w konstrukcji i znaczeniu uznawany za bardzo ważny zabytek islamskiej architektury w regionie Bałkanów. Wzniesiony został z kamienia ciętego (ashlar) – ściany zewnętrzne mają grubość około 2,2-2,7 m.

Przed zdobywaniem tutejszej twierdzy musieliśmy nabrać sił. Pod zamkiem jest fajna kafejka z tarasem widokowym.

Poniżej murów zamku znajdują się jeszcze dwa koscioły – Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Αθανασίου Διδυμοτείχου Metropolitan Church of Saint Athanasius to świątynia, która znajduje się zaledwie kilka metrów od bizantyjskich murów twierdzy miasta. Obecny budynek wzniesiono w roku 1834 nad fundamentami wcześniejszego kościoła z czasów bizantyjskich. Wnętrze cechuje się bogato rzeźbionym ikonostasem wykonanym w stylu postbizantyjskim.

Drugi, to Ιερός Ναός Σωτήρος Χριστού. W języku greckim pełna nazwa to „Ιερός Ναός Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού” („Święty Kościół Przemienienia Zbawiciela Chrystusa”).

Przyszedł czas na ruiny zamku w Didymoticho. Twierdza została zbudowana na wzgórzu nad rzeką Erythropotamos, strategicznie położonym miejscu, które było zamieszkane już w czasach starożytnych. Obecny zamek ma korzenie bizantyjskie i pochodzi z IX–X wieku, choć wzgórze było fortyfikowane już wcześniej, w epoce trackiej i rzymskiej. Didymoticho stało się ważnym ośrodkiem Bizancjum – przez pewien czas było nawet rezydencją cesarską. W XIV wieku cesarz Jan VI Kantakuzenos uczynił z zamku swoją siedzibę. Twierdza była również miejscem walk między Bizantyjczykami, Bułgarami, a później Turkami Osmańskimi, którzy ostatecznie zdobyli ją w 1361 roku. Zamek otaczają potężne mury obronne o długości około 1,8 km, z ponad 20 wieżami, z których część zachowała się do dziś. Wewnątrz znajdowały się budynki mieszkalne, kościoły, cysterny i magazyny. Charakterystyczne są masywne bramy – szczególnie Brama Południowa (Porta tis Agias Pylis).

U podnóża i na skarpach tego wzgórza, w masywie skalnym widać liczne wyciosane w skale nisze i jaskinie. To nie naturalne duże jaskinie, lecz w dużej części podskarpowe pomieszczenia i wyżłobienia wykonane przez człowieka. Te wnęki mają różne wielkości: od niewielkich otworów i wnęk magazynowych po większe izby wykute w skale, często ustawione w szeregi tuż pod murami. Historyczne źródła i opracowania lokalne opisują, że wnęki te służyły na przestrzeni wieków jako: piwnice i magazyny, części podziemnych zabudowań i „podstawy” domów w obrębie cytadeli, rezerwuary wody oraz miejsca mieszkalne dla ubogich i dla służby. Niektóre badania sugerują, że niektóre z tych nisz mogły mieć wcześniejsze (przedbizantyjne) funkcje kultowe.

Na koniec dnia zostawiamy sobie Ανεμόμυλοι Μελίας w wiosce Melia. Wiatraki powstały w epoce przedindustrialnej i funkcjonowały jako młyny do mielenia zboża. W wiosce znajdowało się sześć takich wiatraków. Z nich cztery zostały poddane renowacji w ramach programu europejskiego INTERREG w latach ok. 1998-2000. Strefa wokół wiatraków została zagospodarowana jako teren rekreacyjny: z ławkami, źródełkami wody i miejscem na piknik lub grillowanie.

Miejsce czadowe, więc zostajemy tu na biwak. Odzywa się do nas znajomi, którzy są w Aleksandropolis, czyli blisko nas. Więc się umawiamy na spotkanie pod wiatrakami. Pod koniec dnia docierają do nas i miło spędzamy czas przy ognisku.

Koło wiatraków znajduje się tez bunkier. Nie znalazłem żadnego opisu co to za schron i do czego miał służyć. Wygląda jak by był przeznaczony na jakieś duże działo lub czołg.