Ruszamy na podbój Peloponezu

Po trzech dniach garowania w Starożytnym Koryncie ruszamy na reszcie dalej. Pogoda się wyklarowała, otaczające nas szczyty w końcu pozbyły się pierzyny z chmur, więc wyjeżdżamy na górę, do Acrocorinth.

Akrokorynt to monumentalna, stroma skała wznosząca się na wysokość ok. 575 metrów n.p.m., dominująca nad starożytnym miastem Korynt w Grecji. Jest to jeden z najbardziej imponujących i strategicznie położonych akropoli w całym kraju, wykorzystywany nieprzerwanie od starożytności aż po czasy nowożytne.

Na szczycie Akrokoryntu znajdują się rozległe ruiny potężnej twierdzy, której umocnienia były rozbudowywane przez kolejne cywilizacje: Greków, Rzymian, Bizantyjczyków, Franków, Wenecjan i Turków osmańskich. Dzięki temu miejsce to stanowi wyjątkowy przykład wielowarstwowej historii militarnej i architektonicznej regionu.

W starożytności Akrokorynt był nie tylko punktem obronnym, lecz także ważnym ośrodkiem kultu religijnego. Znajdowała się tu słynna świątynia Afrodyty, związana z kultem bogini miłości, który według przekazów antycznych odgrywał istotną rolę w życiu miasta. Z akropolu rozciąga się rozległy widok na Przesmyk Koryncki oraz Zatokę Koryncką, co podkreślało jego znaczenie strategiczne i handlowe.

Obecnie Akrokorynt jest jednym z najlepiej zachowanych i najbardziej spektakularnych stanowisk archeologicznych w Grecji.

Kierujemy się teraz na południe, do miejscowości Archaia Nemea. Mamy to do zobaczenia dwie atrakcje. Pierwsza to Starożytny Stadion w Nemei. To jeden z najlepiej zachowanych obiektów sportowych starożytnej Grecji, położony na Peloponezie, w regionie Koryntii. Był integralną częścią sanktuarium Zeusa w Nemei i służył jako arena Igrzysk Nemejskich, jednych z czterech wielkich igrzysk panhelleńskich, obok olimpijskich, pytyjskich i istmijskich.

Stadion powstał w IV wieku p.n.e. i mógł pomieścić około 40 tysięcy widzów. Jego bieżnia miała długość około 178 metrów, co odpowiadało jednemu starożytnemu stadionowi jako jednostce miary. Charakterystycznym i unikatowym elementem obiektu jest kamienny tunel wejściowy, którym zawodnicy wchodzili na arenę — zachował się on niemal w całości do dziś.

Na stadionie rozgrywano przede wszystkim biegi, ale także inne konkurencje lekkoatletyczne. W przeciwieństwie do współczesnych obiektów sportowych, trybuny nie były budowane z kamienia; widzowie zasiadali na ziemnych nasypach otaczających bieżnię.

Kawałek dalej możemy zobaczyć stanowisko archeologiczne w Nemei. Było ono jednym z najważniejszych ośrodków religijnych i sportowych świata starożytnego, związanym z kultem Zeusa Nemejskiego oraz z igrzyskami nemejskimi, które należały do czterech wielkich igrzysk panhelleńskich obok olimpijskich, pytyjskich i istmijskich.

Centralnym punktem stanowiska jest sanktuarium Zeusa, w którym zachowały się imponujące pozostałości świątyni z IV wieku p.n.e. Do dziś stoją wzniesione kolumny doryckie, dające wyobrażenie o monumentalnym charakterze budowli. W obrębie sanktuarium odkryto także ołtarz, budynki pomocnicze oraz łaźnie wykorzystywane przez atletów.

Istotną częścią kompleksu jest również heroon, czyli sanktuarium herosa Ofeltesa (zwanego także Archemorosem), którego mitologiczna śmierć dała początek igrzyskom nemejskim. Całe stanowisko ukazuje rozwój miejsca od epoki archaicznej przez klasyczną aż po hellenistyczną.

Na terenie stanowiska znajduje się też Muzeum Archeologiczne w Nemei. Muzeum zostało utworzone w celu prezentacji wyników wieloletnich wykopalisk prowadzonych na tym obszarze oraz przybliżenia znaczenia Nemei w świecie starożytnej Grecji.

Ekspozycja muzealna koncentruje się przede wszystkim na Sanktuarium Zeusa Nemejskiego, które było jednym z najważniejszych centrów religijnych regionu oraz miejscem organizacji Igrzysk Nemejskich, należących do czterech wielkich igrzysk panhelleńskich. W zbiorach znajdują się m.in. fragmenty architektoniczne świątyni Zeusa, rzeźby, inskrypcje, ceramika, monety oraz przedmioty codziennego użytku odkryte podczas badań archeologicznych.

Muzeum prezentuje również historię stadionu nemejskiego, na którym odbywały się zawody sportowe, oraz rozwój osadnictwa na tym terenie od epoki prehistorycznej po czasy rzymskie. Wystawa została zaprojektowana w sposób przejrzysty i edukacyjny, dzięki czemu umożliwia zrozumienie zarówno religijnej, jak i społecznej roli Nemei w starożytności.

Chyba najbardziej dzisiaj podobał nam się Monastyr Panagia Vrachou. To prawosławny klasztor, którego nazwa oznacza „Matkę Bożą ze Skały”. Został wzniesiony w wyjątkowo malowniczym miejscu – bezpośrednio na stromym, skalnym zboczu, z którym architektonicznie niemal się stapia.

Klasztor poświęcony jest Bogurodzicy i od wieków pełnił funkcję miejsca modlitwy, kontemplacji oraz schronienia. Jego lokalizacja na wysokości, z widokiem na dolinę, podkreśla ascetyczny charakter obiektu i symbolikę oddzielenia od świata doczesnego. Naturalna skała stanowi integralną część zabudowań, co jest typowe dla wielu greckich klasztorów eremickich.

Jedziemy dalej na południe, mijamy Mykeny, które mieliśmy już okazję zobaczyć osiem lat temu i docieramy do Heraion w Argos. To jedno z najważniejszych sanktuariów starożytnej Grecji, poświęcone Herze – bogini małżeństwa, rodziny i opiekunce Argolidy. Znajdowało się w pobliżu miasta Argos, na zboczach wzgórza między Argos a Mykenami, i pełniło funkcję głównego ośrodka kultu Hery w tym regionie.

Kult Hery w tym miejscu sięga co najmniej epoki mykeńskiej, natomiast sanktuarium w swojej klasycznej formie rozwinęło się w okresie archaicznym i klasycznym. Hera była uważana za szczególną patronkę Argos, dlatego Heraion miał nie tylko znaczenie religijne, ale również polityczne i kulturowe – stanowił symbol tożsamości regionalnej. W 423 r. p.n.e. starsza świątynia uległa zniszczeniu w pożarze, po czym wzniesiono nową, monumentalną budowlę w stylu doryckim.

Kompleks sanktuaryjny był tarasowo ukształtowany na zboczu wzgórza i składał się z kilku poziomów. Najważniejszym elementem była dorycka świątynia Hery, zbudowana z kamienia, z kolumnadą otaczającą cellę. W jej wnętrzu znajdował się posąg kultowy bogini, wykonany według tradycji z drogocennych materiałów (m.in. złota i kości słoniowej). Oprócz świątyni istniały także ołtarze, skarbce oraz budynki pomocnicze, związane z obsługą kultu i uroczystości religijnych.

W Heraionie odbywały się ważne święta religijne ku czci Hery, w tym procesje i ofiary. Sanktuarium było miejscem pielgrzymek i wspólnych uroczystości mieszkańców Argolidy. Hera była czczona jako opiekunka legalnego małżeństwa oraz płodności, ale także jako potężna bogini o charakterze królewskim.

Pod stanowiskiem archeologicznym zostajemy też na biwak, bo miejsce jest przyjemne i widokowe. Koty po trzech dniach w kamperze, też już nie mogą doczekać się wyjścia na powietrze.

Na obiadek dziś gulasz wołowy z kaszą gryczaną. Kasia jak staliśmy trzy dni na campingu, podgotowała trochę, więc dziś praktycznie trzeba było odgrzać.

Koty wyhasane, jak wróciły do kampera, to padły jak betki.

Dzisiejsze botaniczne łowy, to zawilec pawoni (Anemone pavonina). To wieloletnia roślina zielna z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae), występująca naturalnie w rejonie Morza Śródziemnego. Roślina osiąga zwykle 20–30 cm wysokości. Wyrasta z podziemnego bulwiastego kłącza, z którego wczesną wiosną pojawiają się liście oraz pędy kwiatowe. Liście są głęboko powcinane, dłoniasto podzielone, o delikatnej, ażurowej budowie, skupione głównie u nasady pędu.

Najbardziej charakterystycznym elementem zawilca pawoni są jego kwiaty. Są one pojedyncze, duże i bardzo efektowne, o średnicy dochodzącej do 8–10 cm. Płatki (w rzeczywistości listki okwiatu) mają intensywnie czerwony kolor, często z czarnym lub bardzo ciemnofioletowym środkiem, który tworzą liczne pręciki i słupki. Kontrast barw nadaje kwiatom „pawiego” wyglądu, od którego pochodzi nazwa gatunku.

W naturze spotykany jest na łąkach, zboczach i w rzadkich zaroślach. Bywa również uprawiany jako roślina ozdobna ze względu na intensywną barwę kwiatów, jednak jest wrażliwy na silne mrozy i w chłodniejszym klimacie wymaga ochrony.