Munții Rodnei

Rano zwijamy biwak w Pleszy i jedziemy do Poiana Micului odwiedzić Łukasza, którego wczoraj nie udało nam się zastać. Wcześniej zamówiliśmy sobie 5 litrów domowej afinaty, która już na nas czekała. To rumuńska nalewka z jagód. Bardzo fajna do picia, a jagódki z niej też przednio smakują, same, czy jako dodatek do lodów.

Posiedzieliśmy trochę u Łukasza i ruszyliśmy dalej. Po drodze zostały nam dwa „Malowane Klasztory” Pierwszy z nich, to Mănăstirea Humorului.

Monastyr Humor (rum. Mănăstirea Humorului) to jeden z najsłynniejszych monastyrów Bukowiny w północnej Rumunii, znany przede wszystkim z pięknych malowideł ściennych na zewnątrz i wewnątrz cerkwi. Jest wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Monastyr powstał w 1530 roku z fundacji wielmoży Toadera Bubuioga i jego żony Anastazji, za panowania hospodara Piotra Raresza (syna Stefana Wielkiego). Od początku pełnił funkcję klasztoru prawosławnego, ważnego ośrodka religijnego i kulturalnego w Mołdawii. W XVII wieku został częściowo zniszczony, ale zachował się w bardzo dobrym stanie i nigdy nie był otoczony murami obronnymi. Humor słynie z fresków zewnętrznych (ok. 1535), typowych dla sztuki mołdawskiej renesansu, malowanych naturalnymi pigmentami na tynku. Najbardziej znane przedstawienia:

Sąd Ostateczny na ścianie zachodniej,
Oblężenie Konstantynopola na ścianie południowej – alegoria obrony prawosławia,
liczne sceny biblijne i postaci świętych.

Dominującym kolorem fresków jest czerwony cynober, rzadki w innych bukowińskich monastyrach (większość słynie z niebieskich odcieni, jak Voroneț). Humor był jednym z pierwszych monastyrów, w których zastosowano pełne pokrycie murów zewnętrznych freskami.

Kolejnym klasztorem był Monastyr Voroneț (rum. Mănăstirea Voroneț) to jeden z najsłynniejszych klasztorów prawosławnych w Rumunii, położony w Bukowinie, w miejscowości Gura Humorului. Uważany jest za perłę architektury mołdawskiej i często nazywany „Kaplicą Sykstyńską Wschodu”. Został założony w 1488 roku przez hospodara Stefana Wielkiego (Ștefan cel Mare) jako wotum dziękczynne po zwycięstwie nad Turkami. Budowa trwała wyjątkowo krótko – zaledwie około 3 miesiące i 3 tygodnie. W XVI wieku, za panowania hospodara Piotra Rareșa, świątynia została ozdobiona monumentalnymi malowidłami zewnętrznymi, które dziś stanowią jej największą sławę. Najbardziej znanym freskiem jest monumentalna „Sąd Ostateczny” na ścianie zachodniej, przedstawiający rozbudowaną i barwną wizję eschatologiczną. Malowidła wyróżniają się intensywną tonacją błękitu, znaną jako „błękit z Voroneț”, który do dziś zachował niezwykłą świeżość, mimo upływu wieków i warunków atmosferycznych. Freski pokrywają zarówno wnętrze, jak i elewacje, ukazując sceny biblijne, żywoty świętych i motywy moralno-dydaktyczne.

Na straganach pod monastyrem.

Ruszamy powoli w kierunku Gór Rodniańskich, ale po drodze trzeba się zatrzymać na tradycyjną bukowińską zupę. Ciorbă rădăuțeană to jedna z najbardziej znanych i lubianych rumuńskich zup, szczególnie w regionie Bukowiny, gdzie powstała. Jej nazwa pochodzi od miasta Rădăuți na północy Rumunii. To zupa w stylu ciorby – czyli kwaśnej zupy charakterystycznej dla kuchni rumuńskiej – ale w odróżnieniu od klasycznej ciorby de burtă (zupy flakowej) przygotowuje się ją z drobiu, najczęściej z piersi kurczaka, co czyni ją lżejszą i delikatniejszą. Charakterystyka i składniki:

Podanie: zawsze z dużą ilością czosnku, a często też z ostrą papryką w miseczce obok, by każdy mógł dodać do smaku.

Mięso: głównie pierś z kurczaka (czasem indyk), gotowana w bulionie warzywnym.

Warzywa: marchew, pietruszka, seler, pasternak, cebula.

Przyprawy: liść laurowy, pieprz, czosnek.

Zagęszczenie: pod koniec do bulionu dodaje się mieszankę śmietany i żółtek jaj, co nadaje zupie kremowej konsystencji.

Zakwaszenie: tradycyjnie sokiem z cytryny lub czasem octem, dzięki czemu ma charakterystyczny, lekko kwaśny smak.

Mijamy charakterystyczną wioskę Ciocanesti z pięknie zdobionymi domami. Jest znana jako „malowana wieś”, ponieważ niemal każdy dom ozdobiony jest tradycyjnymi, geometrycznymi i kwiatowymi motywami, przypominającymi wzory haftów z ludowych strojów rumuńskich. Ściany domów zdobią freski w biało-czarnych i kolorowych wzorach, które są inspirowane ludową sztuką hafciarską. Dzięki temu cała wieś przypomina żywe muzeum na świeżym powietrzu. Mieszkańcy od pokoleń pielęgnują tradycje malowania domów i strojów. Wzory mają znaczenie symboliczne: niektóre chronią przed złymi mocami, inne symbolizują płodność czy dobrobyt. W Ciocănești organizowane są liczne festiwale folklorystyczne, np. w okresie Wielkanocy (słynne malowanie pisanek), a także prezentacje tradycyjnych tańców i muzyki. Wieś posiada swoje muzeum, które prezentuje stroje ludowe, hafty, ceramikę i przedmioty codziennego użytku. Władze rumuńskie uznały Ciocănești za jedną z najpiękniejszych i najbardziej autentycznych wsi kraju, wpisując ją na listę miejsc szczególnie chronionych pod kątem zachowania tradycji.

Docieramy na Przełęcz Prislop i kierujemy się południe w głąb Gór Rodniańskich. Góry Rodniańskie (rum. Munții Rodnei) to jedno z najpiękniejszych i najwyższych pasm górskich w północnej Rumunii, należące do Karpat Wschodnich. Uznawane są za jedne z najbardziej malowniczych rejonów całych Karpat, przyciągając turystów, alpinistów i miłośników przyrody. Pietrosul Rodnei (2303 m n.p.m.), jest najwyższym w całych Karpatach Wschodnich. U podnóży znajdują się tradycyjne wsie Maramureszu, znane z drewnianych cerkwi i unikalnego folkloru.

Docieramy do jeziorka polodowcowego Tăul Știol. Tăul Știol jest uważany za początek rzeki Bistrița Aurie, która dalej przepływa przez Bukowinę i Mołdawię. To malowniczy akwen polodowcowy na wysokości ok. 1 800 m n.p.m.

Na biwak zostajemy w Górach Rodniańskich, miejsce to można nazwać ławeczka z widokiem. Udaje się zdobyć trochę opału na ognisko. Na tej wysokości wieczór nie jest za ciepły, więc ogień jak i afinata od Łukasza przydaje się na rozgrzewkę. Mamy też małe zbiory grzybów, będą do jajecznicy.